_edited.png)
Budowanie więzi z dzieckiem w pieczy zastępczej
Tworzenie więzi z dzieckiem w pieczy zastępczej może być procesem niezwykle satysfakcjonującym, ale też pełnym wyzwań. W tradycyjnym rodzicielstwie bliskość rozwija się stopniowo, od momentu narodzin. Natomiast w opiece zastępczej przywiązanie buduje się z podopiecznym, który ma już za sobą szereg doświadczeń emocjonalnych i rodzinnych, często obfitujących w traumę, zaniedbania czy straty. To sprawia, że początkowo może przejawiać nieufność, dystans oraz brak bezpieczeństwa w kontakcie z nowym opiekunem. Dzieci w pieczy zastępczej boją się przywiązać, przewidując kolejne odrzucenie oraz zmiany, które do tej pory zaburzały ich życiową równowagę. Dodatkowo mierzą się z brakiem poczucia przynależności do nowego domu, problemami emocjonalnymi lub behawioralnymi, a nierzadko także z konfliktem lojalności wobec rodziny biologicznej. Dlatego każdy z tych aspektów wymaga od opiekuna zastępczego dużego wyczucia, cierpliwości i konsekwencji.
Istnieje wiele sposobów, które mogą pomóc w budowaniu relacji. Z pewnością warto wprowadzać w codzienne życie rytuały i rutyny, które będą kojarzyły się małoletniemu z poczuciem stałości i przewidywalności. Dużą wartość mają także rozmowy, dzięki którym dziecko doświadcza uwagi oraz otrzymuje przestrzeń na podzielenie się tym, co dla niego ważne. Z kolei wspólne spędzanie czasu pozwala budować pozytywne wspomnienia. Również istotne jest okazywanie szacunku i wsparcia emocjonalnego, zainteresowanie myślami i uczuciami dziecka oraz przyjmowanie ich ze spokojem i akceptacją. W budowaniu prawidłowego kontaktu pomocne będą również przejawy konsekwencji w postępowaniu opiekuna, np. poprzez spójne i jasne zasady wychowawcze, dotrzymywanie danego słowa, kształtowanie samodzielności.
Żeby skutecznie tworzyć więź, opiekun zastępczy potrzebuje szeregu umiejętności, ze szczególnym uwzględnieniem: empatii, refleksyjności, elastyczności w reagowaniu na potrzeby dziecka oraz świadomości własnych emocji i sposobów komunikowania się z otoczeniem. Cennym zasobem jest również otwartość na wsparcie innych i gotowość do współpracy nie tylko z organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej i specjalistami, ale także z rodziną pochodzenia wychowanka. Kluczowe jest również właściwe rozumienie własnej roli, aby wiązała się z adekwatnym wsparciem dla małoletniego. Warto stale mieć na uwadze, że bezpieczna więź z opiekunem to doświadczenie, które dziecko w pieczy zastępczej będzie mogło przenieść na dorosłe życie, budując trwałe i zdrowe kontakty z innymi. Dlatego każdy trud włożony już dziś w budowanie tej relacji ma szansę realnie zmienić jego życie na lepsze.
Autor: Ewa Sikora - psycholog, psychoterapeuta, WCPR